Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số
- Thứ ba - 07/04/2026 09:53
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Quyết định số 423/QĐ-BVHTTDL ngày 05/3/2026 về Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số, nhằm góp phần xây dựng không gian mạng lành mạnh, văn minh và phù hợp với các giá trị văn hóa, đạo đức của xã hội Việt Nam.
Bộ Quy tắc áp dụng cho 5 nhóm đối tượng: bao gồm: cá nhân tham gia môi trường số; tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội và nền tảng số trong và ngoài nước; nhà cung cấp dịch vụ Internet; các cơ quan báo chí, truyền thông, đơn vị quảng cáo, tổ chức nghệ thuật biểu diễn; các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp khác.
Bộ Quy tắc đề ra 4 quy tắc ứng xử chung về tuân thủ pháp luật, văn minh, tôn trọng giá trị văn hóa và chịu trách nhiệm: Tuân thủ các quy định của pháp luật Việt Nam, tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của mọi tổ chức, cá nhân; Ứng xử văn minh, lịch sự, giữ gìn bản sắc văn hóa, giá trị đạo đức và truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam; Tôn trọng và thúc đẩy các giá trị văn hóa trên môi trường số, phù hợp với chuẩn mực văn hóa, đạo đức xã hội, truyền thống văn hóa dân tộc Việt Nam; tôn trọng sự đa dạng văn hoá, khác biệt vùng miền, dân tộc, tôn giáo; Chịu trách nhiệm về hành vi ứng xử trên mạng; phối hợp với cơ quan chức năng để xử lý hành vi, nội dung thông tin vi phạm pháp luật, ứng xử thiếu văn hóa, phản cảm.
Đối với cá nhân, Bộ Quy tắc khuyến khích sử dụng họ tên thật hoặc thương hiệu hợp pháp khi hoạt động trên mạng. Đồng thời cần tuân thủ pháp luật về bảo hộ dữ liệu cá nhân và bảo vệ trẻ em. Tuyệt đối cẩn trọng khi đăng tải thông tin cá nhân của người khác. Khi chia sẻ thông tin cần chọn lọc chỉ chia sẻ thông tin có nguồn gốc rõ ràng, đáng tin cậy và có giá trị nhân văn. Khi phát hiện tin giả, tin sai sự thật và nội dung vi phạm pháp luật, có trách nhiệm thông báo cho nhà cung cấp dịch vụ, các nền tảng số hoặc cơ quan chức năng để xử lý và có cảnh báo kịp thời. Trường hợp cần đăng tải cảnh báo tin giả, tin sai sự thật, thông tin vi phạm pháp luật thì phải có dấu hiệu nhận biết, quan điểm rõ ràng (hình thức gạch chéo màu đỏ). Tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ của các sản phẩm số. Bộ Quy tắc cũng khuyến khích việc thảo luận, phản biện trên môi trường số theo tinh thần tôn trọng lẫn nhau, sử dụng ngôn từ và hình ảnh phù hợp, không xúc phạm danh dự, nhân phẩm cá nhân hay kích động bạo lực, thù hận, phân biệt đối xử về giới, vùng miền, dân tộc, tôn giáo và văn hóa.
Đối với những người có ảnh hưởng trên mạng xã hội hoặc quản trị các trang, nhóm cộng đồng, Bộ Quy tắc đề cao vai trò tiên phong trong việc sáng tạo và lan tỏa các nội dung tích cực, góp phần gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa Việt Nam trên các nền tảng số. Đồng thời, cần nêu gương trong việc chấp hành pháp luật, xây dựng lối sống lành mạnh và định hướng tích cực cho cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ.
Đối với các cơ quan báo chí, truyền thông, đơn vị quảng cáo và tổ chức hoạt động nghệ thuật biểu diễn, Bộ Quy tắc yêu cầu công khai rõ ràng về quyền, nghĩa vụ, cách phân phối quảng cáo và hình thức xử lý vi phạm. Cho phép người dùng tùy chọn phạm vi cung cấp thông tin cá nhân (trừ các thông tin bắt buộc theo luật). Mặt khác phải chủ động kiểm soát nội dung vi phạm như rà soát và chặn đứng tin giả, lừa đảo, quảng cáo trái phép và khuyến khích dùng trí tuệ nhân tạo (AI) và phân tích dữ liệu để tự động phát hiện vi phạm. Các nền tảng không chỉ đóng vai trò trung gian mà phải có trách nhiệm chủ động bảo vệ người dùng, minh bạch vận hành và hợp tác chặt chẽ với nhà nước để làm sạch môi trường mạng.
Bộ Quy tắc chỉ rõ đối với doanh nghiệp cung cấp nền tảng số và Internet đóng vai trò là "người gác cổng" kỹ thuật, có trách nhiệm bảo vệ trẻ em bằng công cụ lọc, bảo mật thông tin cá nhân và hỗ trợ xử lý khi người dùng bị xâm hại. Còn đối với cơ quan báo chí, truyền thông lại có vai trò là "người định hướng" tư tưởng, tập trung lan tỏa điều tích cực, bài trừ tin giả và kiểm soát chặt chẽ việc hợp tác với những người có sức ảnh hưởng (KOLs) vi phạm đạo đức/pháp luật.
Trong thời gian tới, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ chủ trì việc phổ biến, theo dõi và đánh giá hiệu quả triển khai Bộ Quy tắc; đồng thời phối hợp với các bộ, ngành và địa phương đẩy mạnh các hoạt động truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về văn hóa ứng xử trên môi trường số. Bên cạnh đó, các tổ chức, cá nhân có sản phẩm nội dung số tích cực, có giá trị với cộng đồng cũng sẽ được tôn vinh, khen thưởng./.
Thanh Hương
Bộ Quy tắc áp dụng cho 5 nhóm đối tượng: bao gồm: cá nhân tham gia môi trường số; tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội và nền tảng số trong và ngoài nước; nhà cung cấp dịch vụ Internet; các cơ quan báo chí, truyền thông, đơn vị quảng cáo, tổ chức nghệ thuật biểu diễn; các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp khác.
Bộ Quy tắc đề ra 4 quy tắc ứng xử chung về tuân thủ pháp luật, văn minh, tôn trọng giá trị văn hóa và chịu trách nhiệm: Tuân thủ các quy định của pháp luật Việt Nam, tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của mọi tổ chức, cá nhân; Ứng xử văn minh, lịch sự, giữ gìn bản sắc văn hóa, giá trị đạo đức và truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam; Tôn trọng và thúc đẩy các giá trị văn hóa trên môi trường số, phù hợp với chuẩn mực văn hóa, đạo đức xã hội, truyền thống văn hóa dân tộc Việt Nam; tôn trọng sự đa dạng văn hoá, khác biệt vùng miền, dân tộc, tôn giáo; Chịu trách nhiệm về hành vi ứng xử trên mạng; phối hợp với cơ quan chức năng để xử lý hành vi, nội dung thông tin vi phạm pháp luật, ứng xử thiếu văn hóa, phản cảm.
Đối với cá nhân, Bộ Quy tắc khuyến khích sử dụng họ tên thật hoặc thương hiệu hợp pháp khi hoạt động trên mạng. Đồng thời cần tuân thủ pháp luật về bảo hộ dữ liệu cá nhân và bảo vệ trẻ em. Tuyệt đối cẩn trọng khi đăng tải thông tin cá nhân của người khác. Khi chia sẻ thông tin cần chọn lọc chỉ chia sẻ thông tin có nguồn gốc rõ ràng, đáng tin cậy và có giá trị nhân văn. Khi phát hiện tin giả, tin sai sự thật và nội dung vi phạm pháp luật, có trách nhiệm thông báo cho nhà cung cấp dịch vụ, các nền tảng số hoặc cơ quan chức năng để xử lý và có cảnh báo kịp thời. Trường hợp cần đăng tải cảnh báo tin giả, tin sai sự thật, thông tin vi phạm pháp luật thì phải có dấu hiệu nhận biết, quan điểm rõ ràng (hình thức gạch chéo màu đỏ). Tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ của các sản phẩm số. Bộ Quy tắc cũng khuyến khích việc thảo luận, phản biện trên môi trường số theo tinh thần tôn trọng lẫn nhau, sử dụng ngôn từ và hình ảnh phù hợp, không xúc phạm danh dự, nhân phẩm cá nhân hay kích động bạo lực, thù hận, phân biệt đối xử về giới, vùng miền, dân tộc, tôn giáo và văn hóa.
Đối với những người có ảnh hưởng trên mạng xã hội hoặc quản trị các trang, nhóm cộng đồng, Bộ Quy tắc đề cao vai trò tiên phong trong việc sáng tạo và lan tỏa các nội dung tích cực, góp phần gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa Việt Nam trên các nền tảng số. Đồng thời, cần nêu gương trong việc chấp hành pháp luật, xây dựng lối sống lành mạnh và định hướng tích cực cho cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ.
Đối với các cơ quan báo chí, truyền thông, đơn vị quảng cáo và tổ chức hoạt động nghệ thuật biểu diễn, Bộ Quy tắc yêu cầu công khai rõ ràng về quyền, nghĩa vụ, cách phân phối quảng cáo và hình thức xử lý vi phạm. Cho phép người dùng tùy chọn phạm vi cung cấp thông tin cá nhân (trừ các thông tin bắt buộc theo luật). Mặt khác phải chủ động kiểm soát nội dung vi phạm như rà soát và chặn đứng tin giả, lừa đảo, quảng cáo trái phép và khuyến khích dùng trí tuệ nhân tạo (AI) và phân tích dữ liệu để tự động phát hiện vi phạm. Các nền tảng không chỉ đóng vai trò trung gian mà phải có trách nhiệm chủ động bảo vệ người dùng, minh bạch vận hành và hợp tác chặt chẽ với nhà nước để làm sạch môi trường mạng.
Bộ Quy tắc chỉ rõ đối với doanh nghiệp cung cấp nền tảng số và Internet đóng vai trò là "người gác cổng" kỹ thuật, có trách nhiệm bảo vệ trẻ em bằng công cụ lọc, bảo mật thông tin cá nhân và hỗ trợ xử lý khi người dùng bị xâm hại. Còn đối với cơ quan báo chí, truyền thông lại có vai trò là "người định hướng" tư tưởng, tập trung lan tỏa điều tích cực, bài trừ tin giả và kiểm soát chặt chẽ việc hợp tác với những người có sức ảnh hưởng (KOLs) vi phạm đạo đức/pháp luật.
Trong thời gian tới, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ chủ trì việc phổ biến, theo dõi và đánh giá hiệu quả triển khai Bộ Quy tắc; đồng thời phối hợp với các bộ, ngành và địa phương đẩy mạnh các hoạt động truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về văn hóa ứng xử trên môi trường số. Bên cạnh đó, các tổ chức, cá nhân có sản phẩm nội dung số tích cực, có giá trị với cộng đồng cũng sẽ được tôn vinh, khen thưởng./.
Thanh Hương